Stanowisko KOALICJI „POLSKA WOLNA OD GMO” w sprawie projektu ustawy „Prawo o organizmach genetycznie modyfikowanych” z dnia 01 sierpnia 2008 r.

Warszawa 17 sierpnia 2008 r.

Stanowisko KOALICJI „POLSKA WOLNA OD GMO” w sprawie projektu ustawy „Prawo o organizmach genetycznie modyfikowanych” z dnia 01 sierpnia 2008 r.

W związku projektem ustawy „ Prawo o organizmach genetycznie modyfikowanych”, przesłanym do konsultacji w ramach opiniowania społecznego, niniejszym przedstawiamy stanowisko KOALICJI „POLSKA WOLNA OD GMO” zrzeszającej 240 członków, w tym naukowców, rolników indywidualnych, konsumentów, samorządowców, polityków oraz organizacji społecznych a nawet gminy – razem tysiące Polaków, przeciwników stosowania technologii sztucznej modyfikacji genetycznej w żywności i produkcji rolnej ,

Koalicja „Polska Wolna od GMO” wyraża swój sprzeciw wobec przedłożenia pod obrady Parlamentu projektu ustawy w brzmieniu z dnia 01 sierpnia 2008.

Wnioskujemy o odrzucenie przedmiotowego projektu zarzucając mu ;

  1. Naruszenie art. 39 Konstytucji RP
  2. Naruszenie art. 74 oraz art. 86 Konstytucji RP
  3. Naruszenie art. 64 Konstytucji RP
  4. Naruszenie zasady Zrównoważonego Rozwoju, Zasady Przezorności oraz art. 174 p.2 TWE
  5. Sprzeczność z zapisami Ramowego Stanowiska Polski dotyczącego GMO, przyjętego przez Rząd RP dnia 3 kwietnia 2006 r.

U Z A S A D N I E N I E

Ad.1

Artykuł 39 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej brzmi : „Nikt nie może być poddany eksperymentom naukowym, w tym medycznym, bez dobrowolnie wyrażonej zgody.”

Tymczasem w projekcie ustawy „ Prawo o GMO” ( działy IV;V i VI ) zawarto cały szereg przepisów umożliwiających dopuszczenie do obrotu oraz prowadzenie eksperymentów naukowych, a także uprawianie roślin genetycznie modyfikowanych w warunkach otwartych, powodujących niekontrolowane uwolnienie do środowiska naturalnego organizmów genetycznie modyfikowanych.

Znane są udokumentowane przypadki szkodliwego wpływu upraw roślin genetycznie modyfikowanych na zdrowie i życie ludzi zamieszkujących lub przebywających w okolicach tych upraw. Nowe, wcześniej nieznane kombinacje białek, przenoszone przez pyłek roślin transgenicznych, a następnie wchłaniane przez ludzi i zwierzęta, mogą wyzwalać szokowe reakcje alergiczne prowadzące nawet do śmierci. Organizmy genetycznie modyfikowane mogą powodować zmiany patologiczne w narządach wewnętrznych odpowiedzialnych za detoksykację ( wątroba i nerki ) oraz prawidłową gospodarkę cukrem organizmu ( trzustka ), są także potencjalnym źródłem chorób układy pokarmowego i nerwowego, wykazują wysokie właściwości kancerogenne. Istotne zagrożenia stanowią bakteryjne i wirusowe wektory (nośniki transgenów) stosowane w technologii produkcji roślin GM. Sekwencje oboczne (flankujące transgen) pochodzenia wirusowego mogą się wyszczepiać i tworzyć nowe typy cząsteczek patogennych. Gen oporności na antybiotyk włączany do wektora transgenu (gen włączany jest po to aby wyselekcjonować te komórki roślinne, które wbudowały transgen w procesie produkcji rośliny GM) może się przenosić na organizmy bakteryjne powodując nieprzewidywalne skutki. Zjawisko takie spostrzegano w bakteriach jelit u człowieka.

W Polsce opinia publiczna nie jest oficjalnie informowana o zagrożeniach jakie niesie za sobą stosowanie upraw roślin genetycznie modyfikowanych w otwartym środowisku i ekosystemie. Przeciwnie, fałszywa teza o ich bezpieczeństwie zdrowotnym lansowana przez propagatorów technologii transgenicznych skłania niektórych rolników do podjęcia produkcji roślin GM.

Przepisy zawarte w projekcie ustawy nie stanowią żadnej gwarancji na całkowite zabezpieczenie zdrowia ludzi i zwierząt przed szkodliwym działaniem organizmów genetycznie modyfikowanych uwolnionych do środowiska wskutek przeprowadzania eksperymentów polowych lub upraw roślin GMO.

Istnieje zatem uzasadnione podejrzenie, że przy braku informacji o realnym zagrożeniu, ludność zamieszkała w okolicach niekontrolowanego uwolnienia do środowiska organizmów genetycznie modyfikowanych będzie równocześnie, nieświadomie poddawana eksperymentowi naukowemu polegającemu na bezpośrednim wystawieniu jej na nieuniknione zagrożenie zdrowia i życia.

W tym miejscu należy podkreślić, że dotychczas nie przeprowadzono w Polsce żadnych badań klinicznych udowadniających bezpieczeństwo zdrowotne upraw roślin GMO, zatem brak całkowitej pewności naukowej przy równoczesnym rozpowszechnianiu upraw oraz oczekiwaniu na wystąpienie potencjalnie szkodliwych objawów, wyczerpuje w zupełności znamiona „eksperymentu naukowego” wskazanego w odnośnym zapisie konstytucyjnym.

W świetle powyższej argumentacji zarzut drastycznego naruszenia art. 39 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej jest w pełni uzasadniony.

Ad. 2

Art. 74. Konstytucji RP brzmi : Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom. 1. Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych.”

Równocześnie Art. 86 jednoznacznie stwierdza : „ Każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa.”

Przepisy te bez wątpienia nakładają na władze Państwa ustawowy obowiązek ochrony środowiska oraz naturalnych zasobów RP przed pogorszeniem lub zniszczeniem.

W tym miejscu należy podkreślić, że w świetle zapisów przedmiotowego projektu organizmy genetycznie modyfikowane jednoznacznie określane są jako poważne zagrożenie dla naturalnych ekosystemów.

Biosfera to zasadniczo połączony globalnie, otwarty system, o którym nasza obecna wiedza jest co najmniej jeszcze ograniczona i który nie w pełni kontrolujemy. Istnieje dużo bezpośrednich lub pośrednich informacji o przenoszeniu cech roślin GM na rośliny tradycyjne tego samego gatunku lub gatunków pokrewnych. Następuje to głownie na drodze przepylenia (zapylenia roślin konwencjonalnych pyłkiem roślin GM przenoszonym przez wiatr, cieki wodne, ptaki lub owady). Proces ten eliminuje naturalne odmiany roślin przystosowanych do swoich naturalnych warunków terenowych, gleby i klimatu.

Fakt, że uprawy genetycznie modyfikowane są bardziej odporne i posiadają większą inwazyjność, rozprzestrzeniając się kosztem innych, szczególnie zaś konwencjonalnych i ekologicznych jest specjalnie podkreślany, równocześnie zaś istnienie ryzyka związanego z bezpowrotnym zniszczeniem środowiska naturalnego jest systemowo uwzględniane w cytatach niemal każdej części proponowanego projektu ustawy.

Równocześnie jednak, autorzy ustawy całkowicie abstrahują od realiów w jakich miałby by zostać wprowadzone, przewidziane w projekcie , administracyjne środki zapobiegawcze.

Złożoność procedur, słabość systemów kontrolnych, znikoma ilość laboratoriów, ogólny brak bazy naukowej i technicznej dla właściwej i szybkiej identyfikacji nielegalnych upraw, w konfrontacji z agresywnym marketingiem przemysłu biotechnologicznego oferującego na terenie RP , na bieżąco, odmiany roślin GM do natychmiastowego stosowania , to tylko niektóre z czynników składających się na całoktształt warunków społeczno-środowiskowych w jakich ustawodawca posługujący się wątłym, a równocześnie skomplikowanym instrumentarium prawnym przewidzianym w projekcie ustawy ( zezwolenia udzielane pod presją czasu na podstawie ocen zagrożenia przedstawianych przez użytkowników/wnioskodawców), nie będzie w stanie zapewnić skutecznej, ochrony środowiska przed nieodwracalnym zniszczeniem spowodowanym przez eksperymenty polowe i uprawy roślin GM.

Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, że proponowany projekt ustawy przewiduje wyłączenie jakiejkolwiek odpowiedzialności za zniszczenia i straty spowodowane skażeniem środowiska przez GMO w przypadku zaistnienia „siły wyższej”. Autorzy jednak nie podają żadnej definicji tego pojęcia na potrzeby przedmiotowej regulacji prawnej, otwierając tym samym pole do nieograniczonych możliwości uniknięcia sankcji za spowodowane straty.

W tej sytuacji konstytucyjna zasada określająca obowiązki władz państwowych w zakresie skutecznej ochrony środowiska zostanie ewidentnie złamana.

Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 74, w połączeniu z art. 86 Konstytucji RP jest uzasadniony i niezbędny.

Ad. 3

Art. 64 Konstytucji RP brzmi :

„ 1. Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia.

2. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej.

3. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.”

Wprowadzenie zezwoleń na uprawy roślin GM w otwartym środowisku ma bez wątpienia zasadniczy – ograniczający wpływ na prawa własności producentów rolnych i właścicieli gruntów ziemskich położonych w sąsiedztwie tych upraw.

Systemy biologiczne, do których mają zostać wprowadzone groźne odmiany GMO, i z których, w przypadku awarii mogłyby być łatwo usunięte, w praktyce nie są i nie mogą być hermetycznie podzielone, i w podobny sposób kontrolowane, jak jest to możliwe w zamkniętych obiektach naukowych.

W tym miejscu należy podkreślić, że w szczególnych warunkach ustroju rolnego w Polsce, charakteryzującego się dużym rozdrobnieniem, lecz równocześnie niespotykaną na skalę światową bioróżnorodnością – zanieczyszczenie upraw konwencjonalnych i ekologicznych przez stosowanie GMO, jest w praktyce nieuniknione.

Oczywistym jest, że proponowany projekt ustawy zmierza do pełnego podporządkowania krajowych przepisów do wymogów zawartych w dyrektywie 2001/18/WE, zakresie tzw. koegzystencji upraw GMO z uprawami konwencjonalnymi. Wymagania te, nakładają na władze krajów członkowskich obowiązek stworzenia ram prawnych do pełnej implementacji zasad współistnienia obu rodzajów upraw.

Nawet z pobieżnej oceny zapisów proponowanych przez autorów przedmiotowego projektu ustawy jednoznacznie wynika , że po przeniesienie treści dyr. 2001/18 na nasz krajowy grunt, oznacza w praktyce przyzwolenie na powszechne skażenie polskiej biosfery materiałem GMO.

Pogląd o braku skuteczności koegzystencji wyraził Europejski Komitet Społeczno Ekonomiczny w „Opinii w sprawie koegzystencji upraw zmodyfikowanych genetycznie z uprawami tradycyjnymi i ekologicznymi” CESE 165/2004 stwierdzając : „Obecny stan wiedzy dotyczący krzyżowania się, rozmnażania i możliwości przetwarzania roślin zmodyfikowanych genetycznie nie pozwala na żadne wiarygodne przewidywania dotyczące możliwości koegzystencji.”

Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że rolnicy prowadzący uprawy ekologiczne oraz konwencjonalne, a także producenci żywności i pasz będą ponosili realne straty z powodu obniżenia wartości płodów rolnych pozyskiwanych z ich własnych pól. Ponadto, osoby czerpiące zyski z działalności w otoczeniu rolnictwa ( np. agroturystyka ) będą musiały liczyć się z ograniczeniem swoich dochodów z tytułu degradacji wartości i atrakcyjności środowiskowej posiadanych gruntów i budowli.

Należy podkreślić, że obecność GMO w nie modyfikowanym materiale siewnym ma decydujące znaczenie dla kosztów ponoszonych przez sektory upraw i przetwarzania w całym łańcuchu produkcyjnym żywności i pasz. W przypadkach, gdy zgodnie z przepisami dopuszczającymi pewien poziom zanieczyszczeń, wszystkie produkty nie zmodyfikowane genetycznie muszą mimo wszystko być poddawane testom w celu ustalenia, czy nie przekraczają wartości granicznej dla etykietowania, czyli 0,9% dla żywności i paszy, powstają bardzo wysokie koszty związane z testowaniem i monitorowaniem tych produktów.

Według wstępnych szacunków Europejskiego Komitetu Ekonomiczno – Społecznego testy oraz śledzenie GMO na wszystkich etapach łańcucha produkcji w każdym wypadku będą pociągały za sobą dodatkowe koszty. Proste testy jakościowe obecnie kosztują od 100 do 150 Euro dla każdej partii, podczas gdy ceny testów złożonych i ilościowych leżą w przedziale od 250 do 400 Euro. Dodatkowe koszty wyprodukowania materiału siewnego i jego reprodukcji według danych przemysłu wynoszą od 10 do 50% zaś przewidywane koszty sterowania wydzielonymi regionalnie uprawami wolnymi od GMO szacowane są na poziomie 150-200 Euro za hektar. Dodatkowe koszty oddzielnego transportu, czyszczenia sprzętu i magazynowania oceniane są na 10-20 Euro za tonę.

Autorzy projektu ustawy nie wyjaśniają , w jaki sposób dodatkowe koszty związane z koegzystencją mają zostać zrekompensowane i rozdzielone zgodnie z zasadą pokrywania kosztów przez sprawcę szkód i jakie środki są konieczne, aby uniknąć negatywnego wpływu na ceny produktów spożywczych wytwarzanych bez użycia technologii modyfikacji genetycznej.

Wprowadzenie do obrotu i uprawy roślin GMO na terenie Polski zagraża głównym priorytetom rozwoju polskiego rolnictwa i strategii eksportu naszych produktów rolnych.

Proponowane zapisy ustawowe mogły by w krótkim czasie doprowadzić do całkowitej eliminacji produkcji żywności wolnej od GMO w Polsce.

Degradacja wartości gruntów i budynków, wymuszona obniżka cen plonów, doprowadzanie do konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów na niezbędną certyfikację produktów rolnych wolnych od GMO, a w perspektywie pozbawienie możliwości prowadzenia dochodowej produkcji rolnej, stanowić może drastyczne ograniczenie dysponowania własnością dla znacznej części obywateli RP, których źródłem utrzymania jest rolnictwo.

W tej sytuacji zarzut dotyczący naruszenia art. 64. Konstytucji RP jest w pełni uzasadniony.

Ad. 4

Jednym z naczelnych źródeł prawa międzynarodowego i krajowego stosowanego w obszarze zagadnień ochrony środowiska jest Zasada Zrównoważonego Rozwoju, z definicji określana jako : „oddziaływanie aktywności ludzi na globalne zasoby biofizyczne w taki sposób, aby postęp ludzkości i zachowanie równowagi biofizycznej świata osiągane były na równi.”(Def.)

Z treści tego fundamentalnego pojęcia przyjętego z inicjatywy ONZ przez większość krajów świata oraz wszystkie kraje Europy, na tzw. Szczycie Ziemi w Rio de Janeiro w czerwcu 1992 r. wywodzą się wszystkie pozostałe zasady i regulacje prawne oraz podstawy polityki społeczno gospodarczej, a także procedury i gwarancje dotyczące ochrony środowiska oraz współistnienia ludzi w otoczeniu przyrody. Konwencja z Rio de Janeiro została wprowadzona do polskiego prawa w roku 2002 ( Dz.U. z 2002 r, nr 184. poz 1532 ). Sygnatariusze tego dokumentu zobowiązali się do przestrzegania zawartych w nim 27-miu zasad zrównoważonego rozwoju. Zasadą nr. 15 jest zasada Przezorności (nazywana także zasadą ostrożności ).

Myśl przewodnia oraz sens prawny tej Zasady sprowadza się do stwierdzenia , iż „w przypadku prawdopodobieństwa zagrożenia powstaniem trwałych, niemożliwych do usunięcia zmian, brak pełnej naukowej pewności (co do zaistnienia tych zmian) nie może być przyczyną zaniechania kosztownych działań, aby zapobiec potencjalnemu zniszczeniu środowiska” (Def). Oznacza to, że w celu ochrony swoich zasobów naturalnych poszczególne państwa powinny szeroko stosować daleko idącą ostrożność. W razie pojawienia się groźby poważnych lub nieodwracalnych szkód, brak naukowej pewności nie powinien opóźniać wprowadzania środków zaradczych.

Na konferencji w sprawie Zasady Przezorności jaka odbyła się w roku 1998 w Wingspread, USA, przyjęto bardziej szczegółowe sformułowanie w brzmieniu: „ Jeśli jakieś działanie może zagrażać środowisku lub ludzkiemu zdrowiu, to środki zaradcze należy podejmować nie czekając na naukowe ustalenie wszystkich zależności między przyczynami i skutkami. Ciężar dowodu powinien spoczywać na tych, którzy podejmują potencjalnie szkodliwe działanie.”

Tak rozumianą Zasadę potwierdza drugie zdanie art. 174 pkt 2 TWE, wskazujące, iż polityka Wspólnoty wobec środowiska opiera się na powyższej Zasadzie Przezorności . Wynika z niej konsekwentne – ciążący na wszystkich podmiotach obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowo podejmowana decyzja lub uruchamiana działalność. Odpowiednie działania powinny być podejmowane z wyprzedzeniem, tzn. już wtedy, gdy zachodzi uzasadnione prawdopodobieństwo, że powstanie problem ekologiczny, wymagający rozwiązania, a nie dopiero wtedy, gdy praktyka lub nauka potwierdzą jego istnienie.

W tym miejscu należy stwierdzić, że dotychczasowa polityka Unii Europejskiej oraz niektórych krajów członkowskich podporządkowujących się jej bezkrytycznie , w obszarze regulacji dotyczących organizmów genetycznie modyfikowanych posiada znamiona systemowego omijania lub wręcz jawnego łamania Zasady Przezorności.

Pogląd taki prezentuje również znaczna część polskich naukowców, którzy w kolejnym oświadczeniu Komitetu Ochrony Przyrody PAN z dnia 28 stycznia 2008 r, przestrzegającym przed stosowaniem GMO na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, jednoznacznie stwierdzają : „Wdrażanie nowych technologii powinno następować po wykluczeniu możliwości wystąpienia negatywnych skutków zdrowotnych, ekologicznych i ekonomicznych. Nakazuje to jedna z głównych zasad prawnych Unii Europejskiej, zasada przezorności, obecnie także jawnie naruszana przez jej władze.”

Na terenie Unii Europejskiej, obowiązek implementacji Zasady Przezorności w obszarze stosowania GMO regulują przepisy zawarte w dyrektywie nr 2001/18WE dot. zamierzonego uwolnienia do środowiska naturalnego organizmów genetycznie zmodyfikowanych.

Proponowany projekt ustawy „prawo o GMO” , który podąża śladem wytycznych Komisji Europejskiej, jest niemal dokładną kopią tej dyrektywy, posiada identyczną konstrukcję prawną, operuje definicjami i nomenklaturą powielając równocześnie schematy zawartych w niej regulacji prawnych.

Dyrektywa 2001/18 wymaga od użytkownika ubiegającego się o zezwolenie na uwolnienie do środowiska organizmu genetycznie modyfikowanego aby przedstawił on dokładną charakterystykę organizmu genetycznie modyfikowanego oraz dowody na stabilność zrekombinowanej sekwencji DNA zawartej w danej odmianie. Istotnym jest też wykazanie metody umożliwiającej łatwą identyfikację danego organizmu transgenicznego w środowisku.

W praktyce, załącznik do wniosku o zezwolenie na użycie otwarte zawierający opis insertu wypełniany jest przez aplikanta na podstawie danych ofertowych przygotowanych przez producenta GMO. Pod pozorem potrzeby ukrycia poufnych danych firmy biotechnologiczne ukrywają jednak istotne wady transgenu, a gwarancje jego trwałości i niezmienności ( bezpieczeństwa ) są zwykle jedynie deklaratywne.

Tymczasem, od szeregu lat nauka posiada dowody na brak jakiejkolwiek stabilności organizmów GM, objawiającej się nie tylko na wyciszaniu lub wzmacnianiu funkcji transgenu w następnych pokoleniach, lecz również na zburzeniu logicznej aranżacji i struktury całego genomu. W efekcie, właściwości danej linii organizmów transgenicznych mogą ulec diametralnej zmianie. Organizmy genetycznie modyfikowane pierwotnie uznane jako bezpieczne, mogą przekształcić się w odmianę niebezpieczną, a co gorsze niemożliwą do wykrycia i śledzenia w środowisku. Pod względem prawnym stają się one nielegalne.

Jednym z podstawowych założeń dyrektywy 2001/18/WE, a więc również przedłożonego projektu ustawy, jest przyjęcie tezy, że na podstawie tych przepisów mogą być uwalniane do środowiska jedynie organizmy transgeniczne, których bezpieczeństwo potwierdzone jest poza wszelką wątpliwość. Jednakże w świetle ostatnich badań naukowych pojęcie „bezpieczeństwo” w odniesieniu do GMO , w praktyce nie powinno mieć żadnego zastosowania.

Dokonując oceny projektu ustawy pod katem jego zgodności z nadrzędnymi źródłami prawa międzynarodowego należy zatem jednoznacznie stwierdzić, iż projekt jest wadliwy i wewnętrznie sprzeczny. Pomimo wyraźnego odwołania się do Protokołu z Rio i Zasady Przezorności, w treści tego dokumentu zawarto przepisy sankcjonujące zamierzone, niekontrolowane uwolnienie do środowiska – niebezpiecznych ze swej natury organizmów genetycznie modyfikowanych. Skomplikowane reguły udzielania zezwoleń i kontroli nie zapewniają skuteczności w ochronie środowiska przed nieodwracalnym skażeniem materiałem transgenicznym.

Proponowanie takich regulacji leży więc w jawnej sprzeczności z porządkiem prawnym przyjętym prze Polskę na szczeblu międzynarodowym i nieuchronnie prowadzi do jego łamania, zatem zarzut postawiony na wstępie jest całkowicie uzasadniony.

Ad. 5

Na wstępie należy podkreślić, że Ramowe Stanowisko Rządu RP w sprawie GMO zostało podjęte w całkowitej zgodności z Konstytucją RP oraz respektowaniem wszystkich wymienionych powyżej reguł i zasad prawa międzynarodowego, które zostały wniesione do polskiego porządku prawnego.

W konkluzji rozdziału drugiego zatytułowanego – „Zamierzone uwolnienie organizmów genetycznie modyfikowanych do Środowiska w celach doświadczalnych” zawiera jednoznaczny zapis : „ Ponieważ Polska dąży do tego, aby być kra jem wolnym od GMO ,(…) dlatego Rząd Polski opowiada się przeciwko prowadzeniu zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska w celach doświadczalnych na terytorium RP”.

Podobnie w rozdziale piątym -„Uprawa gatunków roślin GM” zakomunikowano, iż …Rząd Polski opowiada się przeciwko wprowadzeniu do uprawy genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy, ziemniaka, buraka cukrowego, rzepaku oraz soi.

Odnosząc się generalnie do produktów dopuszczonych na podstawie dyrektywy 2001/18 stwierdzono co następuje :

Ponieważ Polska dąży do tego aby być krajem wolnym od GMO a powyższe reguły ( przepisy dyrektywy 2001/18 ) nie są precyzyjne, dlatego Rząd Polski opowiada się przeciwko wprowadzaniu do obrotu produktów GM dopuszczonych na podstawie Dyrektywy 2001/18.”

Jednak w przedmiotowym projekcie ustawy „Prawo o organizmach genetycznie zmodyfikowanych”, zamieszczono cały szereg przepisów oraz procedur dopuszczających zarówno obrót produktami GM jak również eksperymenty i uprawy roślin w użyciu otwartym. I choć przewidziano formalne środki do kontroli i ograniczania ryzyka związanego z GMO, to jednak nie ma żadnej gwarancji, że będą to metody skuteczne. Koszty budżetowe niezbędne do poniesienia na finansowanie programów związanych z prewencją, monitoringiem, kontrolą i ściganiem nielegalnych operatorów daleko przewyższają limity przeznaczone na rutynową ochronę środowiska przed skażeniem materiałami konwencjonalnymi.

Głęboka troską napawa fakt, że w Polsce w praktyce nie istnieje żaden system ochrony naszych, unikalnych w skali światowej, zasobów naturalnych przed skażeniem biologicznym jakie niesie za sobą stosowanie GMO.

Naukowcy ostrzegają, że wprowadzenie sztywnych reguł środowiskowych w przypadku szerokiego zastosowania otwartych upraw polowych roślin GMO jest w praktyce niemożliwe, nieodwracalne zniszczenia są nieuniknione, a straty ekonomiczne nieobliczalne.

W świetle powyższego, biorąc pod uwagę, że zaproponowane w projekcie ustawy środki zapobiegawcze polegające na zastosowaniu metod oddziaływania administracyjnego na podmioty uprzednio legalnie uprawnione do skażenia środowiska naturalnego są nieadekwatne do skali zagrożenia, należy z całą mocą stwierdzić, że ustawa w proponowanym brzmieniu nie będzie w stanie zapewnić pełnego wprowadzenia w życie kierunków polityki zadeklarowanych przez Rząd w Ramowym Stanowisku RP w sprawie organizmów GM.

Zatem orzeczenie o jej całkowitej sprzeczności z literą i duchem stanowiska jest w pełni uzasadnione.

Podsumowując , Koalicja Polska Wolna od GMO apeluje o odrzucenie proponowanego projektu ustawy w całości oraz pilne podjęcie prac nad dokumentem odzwierciedlającym jednoznacznie zadeklarowane dążenia Rządu RP dla realizacji celu jakim jest Polska wolna od GMO.

Koalicja Polska Wolna od GMO

z upoważnienia Komisji Sterującej

Paweł Połanecki

Warszawa dnia 21 sierpnia 2008 r

KOALICJIA „Polska Wolna od GMO” reprezentuje następujących członków instytucjonalnych :

  1. Against Gravity Sp. z o.o., ul.Widok 5/7/9, 00-023 Warszawa
  2. Agencja Dziennikarska „Reporter” ul. Mickiewicza 23/63, 38-400 Krosno
  3. Beskidzki Związek Pszczelarzy „Bartnik”, ul.Komorowicka 12, 43-300 Bielsko-Biała
  4. Bioavena Rzeszów, ul. Pułaskiego 3, 35-011 Rzeszów
  5. Bioavena, sklep z żywnością ekologiczną, ul. Borsucza 12, Kraków, www.bioavena.pl
  6. BIOCERT Małopolska sp. z o.o., ul. Lubicz 25a, 31-503 Kraków, www.biocert.pl
  7. BIOHURT Dystrybucja Żywności Ekologicznej, 87-312 Pokrzydowo 139, www.biohurt.pl
  8. Centrum Edukacyjne Bezpieczna Żywność, ul. Bukowiecka 92, 03-893 Warszawa
  9. ECEAT – POLAND, Bukówka 71, 58-420 Lubawka, www.poland.eceat.org
  10. ECOLIVE Sklep z Żywnością Ekologiczną, „BEMART Agencja Promocji” Ul. Księżycowa 1, 01-934 Warszawa
    www.ecolive.pl
  11. EKO-NAR, Kutowa 40, 17-210 Narew
  12. EKOLAND, 87-312 Pokrzydowo 99, www.stowarzyszenieekoland.pl
  13. EKOLAND oddział Lubelski, Robert Kuryluk, Holeszów 117, 22-220 Hanna
  14. EKOLAND Zachodniopomorskie, Kluczkowo 29, 78-300 Świdwin, www.stowarzyszenieekoland.pl
  15. EKOPRODUKT, ul. Bema 32, 42-200 Częstochowa, www.ekoprodukt.pl
  16. Federacja Zielonych „Gaja”, ul. 5 Lipca 45, 70-374 Szczecin, www.gajanet.pl
  17. Federacja Zielonych w Białymstoku, ul. Rumiankowa 14/4, 15-665 Białystok, www.zieloni-bialystok.w.pl
  18. Fundacja Dom Lotosu, Ryszard Malec, ul. Dickensa 7/20, 02-107 Warszawa
  19. Fundacja GAP, ul. Niecała 12/4, 00-098 Warszawa, www.gappolska.org
  20. Fundacja Kultury Ekologicznej, ul. Strumykowa 2, 58-500 Jelenia Góra, www.fke.org.pl
  21. Fundacja Partnerstwo Doliny Środkowej Odry, ul. Połabian 52, 52-339 Wrocław
  22. Fundacja Pomocy Wzajemnej Barka ul. św. Wincentego 6/9, 61-003 Poznań, www.barka.org.pl
  23. Fundacja PRO SCIENTIAE, ul. Skarżyńskiego 17, 60-408 Poznań
  24. GI KWORUM, ul.Dobra 13, lok.20, 00-384 Warszawa, www.kworum.com.pl
  25. Gmina Dziadowa Kłoda ul. Oleśnicka 1, 56-504 Dziadowa Kłoda
  26. Gmina Łapanów, 32-740 Łapanów 34, www.lapanow.pl
  27. Gmina Zelów, ul. Żeromskiego 28, 97-425 Zelów, www.zelow.pl
  28. GREENPEACE, ul. Włoska 10, 00-777 Warszawa, www.greenpeace.pl
  29. Grupa O!eko, ul. Bema 32, 42-200 Częstochowa, www.oeko.f.pl
  30. INFOBIO Informator Rynku Produktów Ekologicznych
    ul. Powstańców Wlkp. 30/9, 64-600 Oborniki, www.infobio.pl
  31. Instytut Ochrony Zwierząt, ul. Śliska 3/52, 00-127 Warszawa, www.awionline.org
  32. Instytut Spraw Obywatelskich, ul. Więckowskiego 33/127, 90-734 Łódź, www.iso.edu.pl
  33. Klaster Bioprodukt, ul. Bema 32, 42-200 Częstochowa, www.oeko.f.pl
  34. Klub Wegetarian, ul. Mikołajska 2, 31-027 Kraków
  35. Koło Gospodyń Wiejskich, Bieńkówka 34-212 Bieńkówka 372
  36. Krajowy Sejmik Chłopów Polskich, ul. Karłowicza 4, 20-027 Lublin
  37. Krajowy Związek Zawodowy Rolnikow Ekologicznych św Franciszka „serceEKOziemi”, ul. Jana Pawla II 2, 89-200 Szubin
  38. Krakowska Gazeta Internetowa, ul. Solskiego 10/8, 31-215 Kraków,
  39. Liga Ochrony Przyrody, ul. Tamka 37/2, 00-355 Warszawa, www.lop.org.pl
  40. Magazyn „Obywatel”, ul. Więckowskiego 33/127, 90-734 Łódź, www.obywatel.org.pl
  41. Międzynarodowa Koalicja Dla Ochrony Polskiej Wsi, ICPPC International Coalition to Protect the Polish Countryside, 34-146 Stryszów 156, www.icppc.pl, www.gmo.icppc.pl, www.eko-cel.pl
  42. Międzywydziałowe Studenckie Koło Naukowe Rolnictwa Ekologicznego „SIEWCA”, pl.Grunwaldzki 24a,50-363 Wrocław, www.ekorolnictwo.pl
  43. „Natu”, ul. Orląt Lwowskich 93, 41-208 Sosnowiec
    www.natu.pl
  44. Niezależny Serwis Informacyjny Gliwice, ul. Młyńska 3/5, 44-100 Gliwice
    www.nsigliwice.republika.pl
  45. Opolskie Stowarzyszenie Integracji Lokalnej,ul. Ozimska 48,45-368 Opole, www.eintegracja.com/agro
  46. Planete Doc Review,ul.Widok 5/7/9, 00-023 Warszawa
  47. Podlaskie Towarzystwo Rolnicze, Zając 23, 07-100 Węgrów
  48. Polska Federacja Turystyki Wiejskiej „GG” , Lisiecka Anna, ul. Wspólna 30 p. 544, 00-960 Warszawa
  49. Polska Federacja Turystyki Wiejskiej „Gospodarstwa Gościnne”, ul. Jeziorna 6, 89-608 Swornegacie
  50. Polskie Stowarzyszenie Użytkowników i Przyjaciół Koni Roboczych oraz Konnych Producentów Zdrowej Żywności, Oddział Wielkopolski, Szreniawa, ul. Dworcowa 5, 62-052 Komorniki, www.konierobocze.pl/stowarzyszenie.htm
  51. Polskie Towarzystwo Promocji Zdrowego Życia i Żywności, Rynek 9, 33-100 Tarnów www.zdrowa-zywnosc.pl
  52. Powiat Suski ul. Mickiewicza 19, 34-200 Sucha Beskidzka
    http://www.powiatsuski.pl/
  53. PPUH AGRO-EKO, ul. Wojska Polskiego 49B, 64-920 Piła, www.agro-eko.pl
  54. Pracownia na Rzecz Wszystkich Istot, ul. Jasna 17, 43-360 Bystra, www.pracownia.org.pl
  55. Pro Aktiv, ul. Smoleńsk 26/10, Kraków, www.proaktiv.pl
  56. PSL Piast, al. Jerozolimskie 125/127, pokój 505, 02-017 Warszawa, www.pslpiast.org
  57. Ruch Ekologiczny św. Franciszka z Asyżu REFA ul. Żółkiewskiego 14, 31-539 Kraków,
    www.refa.franciszkanie.pl
  58. Samodzielna Pracownia Ekologii Człowieka i Ochrony Środowiska ul. Stawna 14/5, 67-200 Głogów
  59. Społeczny Instytut Ekologiczny,ul. Hieronima 4 m. 25, 03-243 Warszawa, www.sie.most.org.pl
  60. Spółdzielnia Socjalna „Świt”, Zdzisław Molenda, Chudobczyce 27, 64-423 Lubosz
  61. Stadnina Koni Roboczych, Drużyna, ul. Powstańców Wlkp. 55, 62-053 Mosina, www.konierobocze.pl
  62. Stowarzyszenie „AKADEMIA WSPIERANIA ROZWOJU CZŁOWIEKA”, ul. Tetmajera 4/2, 43-300 Bielsko-Biała, www.socjokreacja.pl
  63. Stowarzyszenie „Młodzi Socjaliści” ul. Świętojańska 62/2, 81-391 Gdynia, www.mlodzisocjalisci.pl
  64. Stowarzyszenie „Obywatele i Sprawiedliwość ul. Długa 29, 00-238 Warszawa, www.sossos.pl
  65. Stowarzyszenie „Obywatele Obywatelom”, ul. Więckowskiego 33/127, 90-734 Łódź
  66. Stowarzyszenie „Pracownia Aktywności Lokalnej”, ul.Oleska 31, 45-052 Opole, www.pal.oai.pl
  67. Stowarzyszenie „Pracownia na Rzecz Wszystkich Istot”, Oddział podkarpacki, Rudna Mała 184, 36-054 Mrowla
  68. Stowarzyszenie „Wspólnota”, ul. Gajowiec 14, 44-246 Palowice
  69. Stowarzyszenie ATTAC Obywatelska Inicjatywa Opodatkowania Obrotu Kapitałowego, skr.poczt. 67, 25-953 Kielce 12, www.attac.org.pl
  70. Stowarzyszenie Ekologiczne Przyjaciół Ziemi Nadnoteckiej, Śmiłowo, ul. Jachna 1, 64-810 Kaczory
  71. Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne „EKO-KULT”, ul. Jasionka 54b, 28-300 Jędrzejów
  72. Stowarzyszenie Ekolubelszczyzna, ul. Bursaki 12, 20-150 Lublin, www.ekolubelszczyzna.pl
  73. Stowarzyszenie Gmin, Powiatów i Regionów Nadbużańskich ul. Kazimierzowska 23, 08-110 Siedlce
  74. Stowarzyszenie Integracyjne Wspólnoty Barka, Tomasz Flinik, Chudobczyce 27, 64-423 Lubosz www.siw.barka.org.pl
  75. Stowarzyszenie Na Rzecz Ekologicznego i Rolniczego Postępu (SERP), ul. Królowej Marysieńki 33 m. 105, 02-954 Warszawa
  76. Stowarzyszenie na Rzecz Trwałego i Zrównoważonego Rozwoju „Zielona Ziemia”, ul. Daszyńskiego 6, 46-060 Prószków
  77. Stowarzyszenie Pomocy i Integracji Bezrobotnych „Lepsza Przyszłość”, Władysławowo 68, 64-310 Lwówek
  78. Stowarzyszenie Świętokrzyski Komitet Obrony Społecznej, Domaszowice 79, 25-30 Kielce
  79. Stowarzyszenie Wiejskie „Zielona Przestrzeń” Grabowo 55, 78-425 Biały Bór, http://zielona.org/Stowarzyszenie
  80. Stowarzyszenie Wydawnicze BARKI ul. św. Wincentego 6/9, 61-003 Poznań
  81. Stowarzyszenie Ziarno Grzybów 1/2, 09-533 Słubice, www.ziarno.org
  82. SymBio Polska s.a., ul. Okopowa 20/23a, 20-020 Lublin, http://symbio-organic.com/
  83. Towarzystwo na Rzecz Ziemi, ul. Leszczyńskiej 7, 32-600 Oświęcim
  84. VERT Sklepy Zdrowa Żywność ul. Konecznego 4/50, 31-216 Kraków
  85. Warmińsko-Mazurskie Stowarzyszenie Producentów Żywności Ekologicznej „EKOPOLSMAK”, Gnatowo 22, 11-400 Kętrzyn
  86. Wielobranżowa Spółdzielnia Socjalna „Eko-Farma”, Władysławowo 68, 64-310 Lwówek
  87. Zakład Przetwórstwa Owoców i Warzyw „WALDIBEN” Zalesiaki 50, 98-355 Działoszyn http://www.waldiben.agro.pl
  88. Zieloni 2004 ul. Piękna 64a lok. 11, 00-672 Warszawa
  89. ZNATURY.PL, sklep ekologiczny, ul. Stanisława 5, Katowice, www.znatury.pl
  90. Związek Stowarzyszeń Podkarpacka Izba Rolnictwa Ekologicznego 36-072 Świlcza 168
  91. Związek Zawodowy „Solidarni”, ul. Wojska Polskiego 18/305, 58-500 Jelenia Góra
  92. ZZR Ojczyzna, Kolonia Żółkiew 14, 22-335 Żółkiewka
  93. Żywność Ekologiczna BIO FOOD Białkowo, 87-400 Golub-Dobrzyń

KOALICJA „POLSKA WOLNA OD GMO”
ul. Chłodna 48 / 15 300-872 Warszawa
tel. 22 654 45 93 fax 22 654 45 92
www.polska-wolna-od-gmo.org