Nowy program duszpasterski Kościoła w Polsce wydany przez Komisję Duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski zachęca do szerszego wprowadzenia w działania katechetyczne, kaznodziejskie, rekolekcyjne i każde inne duszpasterstwo szeroko rozumianej troski o życie.
“Otoczmy troskÄ… życie” – to hasÅ‚o naszego programu – wyjaÅ›nia przewodniczÄ…cy komisji abp StanisÅ‚aw GÄ…decki: “Z pewnoÅ›ciÄ… nie chodzi tu o wÄ…sko rozumianÄ… obronÄ™ życia nienarodzonych ani o zagrożenia życia ludzkiego, chociaż nie można oczywiÅ›cie tych problemów pominąć. Chodzi raczej o troskÄ™ o szeroko rozumiane wszystkie formy życia, które wyszÅ‚y z rÄ…k Stwórcy”.
W tej szerokiej perspektywie Arcybiskup widzi troskę o życie fizyczne, psychiczne i duchowe człowieka oraz o życie środowiska naturalnego.
Ponad 350 stronicowa książkowa edycja programu nakreÅ›la jego schemat oraz zawiera liczne materiaÅ‚y pomocnicze i projekty duszpasterske pomocne w jego realizacji. WÅ›ród kilku projektów duszpasterskich znajduje siÄ™ siÄ™ prezentacja Ruchu Ekologicznego Å›w. Franciszka z Asyżu (REFA) jako nowoczesnego i ewangelicznego przykÅ‚adu troski o życie przyrody. Jej autor o. Jerzy BrusiÅ‚o OFMConv pisze: “PoczÄ…tek XXI wieku przynosi nam, ludziom wierzÄ…cym, wiele problemów egzystencjalnych i cywilizacyjnych. ChrzeÅ›cijanie muszÄ… konfrontować swojÄ… wiarÄ™ nie tylko w zagrożeniach duchowych ale stajÄ… wraz z caÅ‚Ä… ludzkoÅ›ciÄ… w obliczu zanieczyszczeÅ„ Å›rodowiska naturalnego, zmian klimatycznych i zniszczonej biosfery. Rozwój cywilizacji od poczÄ…tku niósÅ‚ zmiany w przyrodzie i wiele problemów – mówiÄ…c współczesnym jÄ™zykiem – ekologicznych.”
Następnie prezentuje krótko postać św. Franciszka i motywy jego ogłoszenia patronem ekologów. Kreśląc historię i aktualny stan REFA podejmuje refleksję nad jego specyfiką.
“CentralnÄ… postaciÄ… Ruchu jest Å›w. Franciszek z Asyżu, jego duchowość, jego „ekologia” (termin powstaÅ‚ dopiero w naszych czasach) czyli swoiste spojrzenie na przyrodÄ™ i jego dziedzictwo. REFA Å‚Ä…czy duchowe bogactwo ekologii franciszkaÅ„skiej (od czasów ÅšwiÄ™tego, przez tradycje przyrodnicze franciszkanów, do aktualnej ekologicznej myÅ›li franciszkaÅ„skiej), ze współczesnÄ… chrzeÅ›cijaÅ„skÄ… naukÄ… o Å›rodowisku przyrodniczym, podkreÅ›lajÄ…c zwÅ‚aszcza nauczanie KoÅ›cioÅ‚a katolickiego o Å›rodowisku naturalnym, ekologii i ochronie przyrody. Wszystko razem opiera siÄ™ na chrzeÅ›cijaÅ„skiej koncepcji Å›wiata i czÅ‚owieka stworzonego przez Boga, odkupionego przez Chrystusa i uÅ›wiÄ™conego przez Ducha ÅšwiÄ™tego.”
“Ruch Ekologiczny Å›w. Franciszka z Asyżu powstaÅ‚ jako odpowiedź na współczesne zagrożenia ekologiczne, dlatego też zamierzenia stowarzyszenia wychodzÄ… naprzeciw znakom czasu i potrzeby ochrony przyrody zarówno w skali regionów jak i caÅ‚ego kraju czy kontynentu, razem z innymi grupami i stowarzyszeniami proekologicznymi, które majÄ… podobne zaÅ‚ożenia w swojej dziaÅ‚alnoÅ›ci.”
“W tym kontekÅ›cie Ruch stara siÄ™ dziaÅ‚ać nie tylko np. w kierunku proekologicznych zmian ustawodawczych w caÅ‚ym spoÅ‚eczeÅ„stwie ale również w kierunku ksztaÅ‚towania myÅ›lenia i sumienia w każdym czÅ‚owieku. Akcje REFA – z zaÅ‚ożenia – wpisujÄ… siÄ™ w globalny program ochrony przyrody i sÄ… skierowane do biblijnego centrum osoby ludzkiej – do serca, w którym doÅ›wiadcza siÄ™ zarówno skutków globalnych zagrożeÅ„ ekologicznych, jak i ksztaÅ‚tuje siÄ™ konkretna odpowiedź czÅ‚owieka na te zagrożenia w najbliższym otoczeniu.”
Po omówieniu licznych konkretnych dziaÅ‚aÅ„ REFA i jego krÄ™gów o. BrusiÅ‚o podsumowuje: “NiewÄ…tpliwie idee REFA nie sÄ… obszarem zamkniÄ™tym na nowe inspiracje i dziaÅ‚ania o charakterze religijnym, spoÅ‚ecznym i ekologicznym. Dotychczasowe, dÅ‚ugofalowe projekty i akcje w ponad 25-letniej dziaÅ‚alnoÅ›ci REFA pokazaÅ‚y wÅ‚aÅ›ciwy kierunek chrzeÅ›cijaÅ„skiej troski o przyrodÄ™. DziaÅ‚alność Ruchu ma nie tylko przyszÅ‚ość ale jest bardzo potrzebna z punktu widzenia spoÅ‚eczno-ekologicznego zaangażowania KoÅ›cioÅ‚a i z punktu widzenia duchowego umocnienia ekologicznych celów i dążeÅ„ przyrodników skupionych w proekologicznych stowarzyszeniach i organizacjach Å›wieckich. Wspólnym mianownikiem tych idei jest franciszkaÅ„skie otwarcie na przyrodÄ™ i duchowy dialog z caÅ‚ym stworzeniem, które Å›w. Franciszek nazwaÅ‚ braćmi i siostrami. Nie tylko chrzeÅ›cijaÅ„ska i franciszkaÅ„ska teologia stworzenia ale i etyka, ochrona i troska o Å›rodowisko naturalne jest w centrum zainteresowania czÅ‚owieka a narzÄ™dziem do poznawania Å›wiata przyrody oraz do ratowania zagrożonego Å›rodowiska może być ciÄ…gle aktualna myÅ›l ÅšwiÄ™tego z Asyżu.” (sj)
Komisja Duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski, “Otoczmy troskÄ… życie”. KoÅ›ciół niosÄ…cy EwangeliÄ™ Nadziei. Program duszpasterski KoÅ›cioÅ‚a w Polsce na lata 2006-2010. Rok 2008/2009, Wydawnictwo Å›w. Wojciecha, PoznaÅ„ 2008, ss.354.
http://www.refa.franciszkanie.pl/index.php?id=aktualnosci